आफ्नोपनको खोजी: अमेरिकामा नेपाली हुनुको अर्थ के हो?
तपाईं अफिसमा एक व्यक्ति हुनुहुन्छ; अङ्ग्रेजीमा कुरा गर्दै, अमेरिकी सहकर्मीसँग हाँस्दै, "यस्ले काम गर्छ" भन्दै मिटिङ चलाउनुहुन्छ। साँझ घर पुगेपछि, ढोका बन्द गरेको एक क्षणमा नै त्यही व्यक्ति फेरि फेरिन्छ; फोनमा नेपालीमा आमासँग गफ, भान्साबाट आउने मःम र मस्लाको बास्ना, र मनको कुनै कुनामा सधैं बाँकी रहने त्यो प्रश्न: म वास्तवमा को हुँ; यहाँको, कि उतैको?
यही दोहोरो अस्तित्व, यही सधैंको आफूखोजाइ; रोमन अधिकारीको कथासङ्ग्रह 'अमेरिका सपना' को मूल मन यही हो।
दुई संसारको बीचमा उभिएको मन
'अमेरिका सपना' का पात्रहरू न पूरै अमेरिकी छन्, न पूरै नेपाली। तिनी बीचमा उभिएका छन्; जागिरमा एक किसिमको, घरमा अर्को किसिमको। यो सङ्घर्ष कतै ठूलो घटनाबाट देखिँदैन; यो साना–साना क्षणमा भेटिन्छ; छोराछोरीलाई दशैं के हो भनेर बुझाउँदा, वा आफ्नै नाम अंग्रेजीमा सजिलो बनाएर बोल्दा।
'यात्रा जिन्दगीको' कथामा यही प्रश्न प्रत्यक्ष उठ्छ; धर्म, संस्कार र चालचलन नयाँ पुस्तासम्म कसरी पुर्याउने? प्रवासमा हुर्किएका बालबालिकाले आफ्नो जरा कसरी चिन्ने? यो प्रश्न कुनै एक परिवारको मात्र होइन; यो हरेक नेपाली–अमेरिकी घरको साझा कथा हो।
'सम्बन्ध' कथाले फेरि अर्को कोणबाट यही विषय छुन्छ; नयाँ ठाउँ, नयाँ जीवनशैलीले कसरी सम्बन्ध, प्राथमिकता र सोचाइ नै बिस्तारै बदलिदिन्छ। विदेश जानु भनेको केवल भौगोलिक सर्ने कुरा मात्र होइन; यसले मान्छे भित्रैबाट अलिक फेरिन्छ।
पहिचान गुमाउनु होइन, पहिचान थप्नु
तर 'अमेरिका सपना' ले यो द्वन्द्वलाई नकारात्मक रूपमा मात्र देखाउँदैन। यसले देखाउँछ; परदेशको अनुभवले मातृभूमिको महत्त्व झन् गहिरो बनाइदिन्छ। तपाईं जति टाढा जानुहुन्छ, नेपाल, परिवार, र आफ्ना संस्कारसँगको तार त्यति नै सचेत रूपमा बलियो बनाउनुपर्छ भन्ने भावना यी कथामा ठाउँ–ठाउँमा भेटिन्छ।
यसैले त यी पात्रहरू आफ्नो पहिचान गुमाउँदैनन्; बरु दुइटा संसारलाई एकैसाथ बोक्न सिक्छन्। यो नै हो त्यो "belonging" को साँचो अर्थ; न त पूरै यता छोड्नु, न त पूरै उता। दुवैलाई आफ्नै बनाउनु।
किन यो कथा तपाईंकै हुन सक्छ
- अफिसमा एक भाषा, घरमा अर्को भाषा बोल्दा हुने त्यो सूक्ष्म थकान
- छोराछोरीलाई आफ्नै संस्कार बुझाउँदा हुने अलमल
- वर्षौंदेखि योजना बनाइरहेको "अर्को साल नेपाल जान्छु" भन्ने सपना
- सफलता पाएपछि पनि कतै नपुगेको जस्तो लाग्ने त्यो खाली महसुस
यी सबै भावना 'अमेरिका सपना' का पानाहरूमा नाम र ठाउँ बदलिएर भए पनि उस्तै गरी बाँचिरहेका छन्।
आफ्नो पहिचानको कथा घर लैजानुहोस्
'अमेरिका सपना' अहिले americasapana.com मा उपलब्ध छ। दशैं–तिहार आउँदै गर्दा, यो किताब आफूलाई वा परदेशमा बस्ने कुनै प्रियजनलाई दिने एउटा अर्थपूर्ण उपहार पनि हुन सक्छ; किनकि यसले भन्छ: "तिमी एक्लै छैनौ, यो अनुभव धेरैले बाँचेका छन्।"
थप पढ्न चाहनुहुन्छ भने:
